Auteur: Liquic Admin
Deze publicatie is nog niet gewaardeerd
Inloggen om een waardering te geven.
 

De Rode KamerAndo Rokx is klinisch psycholoog en ACT-therapeut bij de polikliniek geestelijke gezondheidszorg in Apeldoorn. Ook werkt hij mee aan het nieuwe KRO-programma ‘De Rode Kamer’, waarin kandidaten de confrontatie aangaan met hun angsten en onzekerheden. Aan Liquic vertelt hij over deze ‘tv-interventie’.

Hoe werkt ‘De Rode Kamer’ precies?
“Je neemt plaats in een kamer waarvan alle wanden beeldschermen zijn. Je hoort de stem van de psycholoog en vertelt hem waarvoor je komt. Gedurende de hele sessie blijf je met hem in gesprek. Alles wordt intussen ondersteund met beelden en geluiden. Na afloop bespreek je met de psycholoog hoe het is gegaan.”

Er is door de makers van ‘De Rode Kamer’ gekozen de therapievorm ACT te gebruiken. Wat maakt ACT zo geschikt voor televisie?
“De meest gangbare vorm van psychotherapie, cognitieve gedragstherapie, is vooral gericht op verandering van het denken. Dat is niet leuk voor televisie natuurlijk. De makers zochten naar een methode die hen de mogelijkheid bood bewegende beelden te gebruiken en kwamen uit bij ACT.
ACT staat voor Acceptance en Commitment Therapie en gaat uit van het beter leren accepteren van je eigen interne reacties: gedachten, gevoelens en lichamelijke sensaties. Voor het tv-programma maken we letterlijk gebruik van beelden – de kandidaat ziet op videoschermen van alles voorbij komen. Dat is tijdens gewone therapiesessies niet zo. Maar we werken wel veel met symboliek, zoals analogieën.”

Kun je daar een voorbeeld van geven?
“Je creëert tijdens een sessie bijvoorbeeld het beeld van een bootje op zee en een vuurtoren. Jij zit in dat bootje, de vuurtoren is het baken waar je naartoe zeilt. Opeens steekt er een storm op, het bootje wordt alle kanten op geblazen. En jij bent alleen nog bezig het bootje stil te houden, in plaats van te kijken waar je nu eigenlijk naartoe moet.
Met name in relaties zie je dat mensen steeds hetzelfde liedje afspelen, een ingeprogrammeerde manier van denken en reageren hebben. Ze reageren automatisch op zo’n storm, zonder nog te zien welke richting ze op moeten. Bij ACT leren ze met afstand te kijken naar hun gedachten, zodat ze er niet meer zomaar in meegesleurd worden.”

Dat klinkt ook wel een beetje als mindfulness…
“Ja, dat zit er ook zeker in. Mindfulness gaat ook uit van het stilstaan bij je gedachten. We maken daarom aan het begin van elke sessie gebruik van een mindfulnessoefening.”

Een beetje gedragstherapie, een beetje minfulness… hoe vernieuwend is ACT eigenlijk?
“Wat betreft interventie heeft ACT inderdaad royaal gejat uit allerlei hoeken. Maar de achterliggende theorie is wel degelijk nieuw. In de essentie gaat ACT ervan uit dat je problemen ontstaan op het moment dat je vlucht voor je binnenwereld. In deze therapie leer je stil te durven staan bij wat er van binnen gebeurt. Zoals je eigen angsten, somberheden en verdriet. Angst is niet het probleem, de ontsnapping aan die angst maakt dat je problemen krijgt.”

Terug naar ‘De Rode Kamer’. Op televisie geconfronteerd worden met je diepste angst of wanhoop is heftig. Hoe voorkom je dat het uit de hand loopt?
“We werken met zes psychologen mee aan dit programma. En we willen absoluut geen freakshow, dus we kiezen kandidaten uit die zijn zoals jij en ik. Ze moeten geen complexe psychiatrische problemen hebben, goed functioneren en met enige distantie over hun probleem kunnen praten. Eerst hebben we een korte ontmoeting om te kijken of ze wel weten waar ze aan beginnen en of ze stevig genoeg in hun schoenen staan. Daarna volgt een verdiepingsgesprek met de kandidaat over zijn of haar probleem, waarover we alles willen weten. Alleen dan kunnen we de geschikte beelden en eventueel geluiden gaan zoeken. De uiteindelijke opnames duren een uur, en daarvan worden 20 minuten uitgezonden.
Dat is kort, ja. Maar je moet het ook niet zien als therapie. Het is een interventie. We gebruiken deze mensen als illustratie om te laten zien hoe een interventie eruit kan zien. Het is niet zo dat ze ineens van hun probleem af zijn, dat kan ook helemaal niet.”

En wat als ze na afloop helemaal van slag zijn? 
“Dat kun je natuurlijk nooit helemaal voorkomen. We proberen ze vooraf duidelijk te maken wat ze kunnen verwachten. Dat ze wel eens in De Telegraaf zouden kunnen komen met hun probleem, bijvoorbeeld, of uitgelachen worden in de supermarkt. En nadien hebben ze een evaluatiegesprek met een psycholoog. Als dan blijkt dat ze meer therapie willen of nodig hebben, dan helpen we ze een therapeut te vinden. Nee, we nemen ze niet zelf onder behandeling, we hebben geen therapeut-cliënt relatie met ze.”

Heb je al reacties gekregen van collega’s die kritisch staan tegenover jouw deelname aan het programma?
“Ik heb al wel een paar telefoontjes gehad van collega’s die zeiden: moet je dit nou wel willen, is het wel ethisch? Ik kan me goed voorstellen dat sommigen ons verdenken van sensatiezoekerij. Bij het zien van sommige afleveringen van de Spaanse versie, kreeg ik zelf ook kromme tenen. Daar werd bijvoorbeeld een vrouw met angst voor vogels goed bang gemaakt met vogelbeelden en een kooitje met een levende vogel dat ineens naar beneden kwam. Die vrouw ging half dood van ellende, terwijl de psycholoog door de speaker riep: ontspan! Zo gaan wij het dus absoluut niet doen. Ik wil geen dozen met spinnen en dat soort onzin. Natuurlijk mag het best een spektakel zijn, maar je moet wel zorgvuldig met mensen omgaan. Ik denk dat we dit zorgvuldig kunnen aanpakken, zolang we ons blijven richten op de boodschap aan de kijker: dit is hoe het leven kan zijn, en zo kun je er misschien wat aan doen.”

De Rode Kamer wordt uitgezonden vanaf zaterdag 2 januari 2010 om 20.15 op Nederland 2.

Hier kun je de aankondiging van het programma bekijken.

Tekst: Lotte Boot

Terug